تربیت صحیح کودکان نیازمند پرهیز از رفتارهای دوگانه والدین است

حجت ‌الاسلام مصطفی قلی نیا، از مبلّغین شهرستان آمل، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به روز هشتم اسفند، «روز امور تربیتی و تربیت اسلامی»، به تبیین اصول بنیادین تربیت صحیح کودکان در خانواده پرداخت.

وی با اشاره به جایگاه والای تربیت در اسلام اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین و حساسترین مسائل پیش روی خانواده‌ها، مسئله تربیت فرزند است که اگر طبق اصول و روش‌های صحیح و دینی انجام نشود، پیامدهای جبران‌ناپذیری به دنبال خواهد داشت.

کارشناس دینی به معضل رفتارهای دوگانه در خانواده اشاره کرد و افزود: متأسفانه گاهی والدین بدون آنکه متوجه باشند، دچار تناقض رفتاری می‌شوند. برای مثال، به فرزند خود می‌گوییم دروغ بد است، اما خودمان در حضور او دروغ می‌گوییم، یا با فرزند مهمان با محبت رفتار می‌کنیم اما همان رفتار را با فرزند خود نداریم. اگر از این گونه اعمال، دست برنداریم، نه تنها خود، بلکه نسل آینده خود را تباه کرده‌ایم. فرزندان ما، نه صرفا گفتارمان را، بلکه اعمال ما را می‌بینند.

حجت‌الاسلام قلی نیا در بخش دیگری از سخنان خود به نیاز اساسی کودکان برای «دیده شدن» اشاره کرد و ابراز داشت: یکی از نیازهای فطری آدمی، نیاز به دیده شدن و تأیید شدن است. کودکان دوست دارند وجودشان دیده و تأیید شود. اگر ما به عنوان والدین، آنها را خوب نبینیم و تحسین نکنیم، آنها برای جلب توجه، دست به رفتارهای منفی می‌زنند تا حتی شده بد دیده شوند.

وی تصریح کرد: بسیاری از ناهنجاری‌های رفتاری نوجوانان و جوانان، مانند حرکات نمایشی و پرخطر، ریشه در همین خلأ عاطفی و نیاز به دیده شدن دارد. آن‌ها وقتی از مسیر درست تأیید نشدند، تلاش می‌کنند خود را به شکل دیگری نشان دهند.

مبلّغ شهرستان آمل در ادامه به تبیین شیوه‌های درست دستور دادن به کودکان پرداخت و تأکید کرد: دستور دادن نیز اصولی دارد. والدین باید دستورات خود را روشن، کوتاه و بدون حاشیه‌پردازی بیان کنند. به جای گفتن «از تو انتظار بیشتری داشتم»، دقیقاً بگوییم چه انتظاری داریم.

وی با ارائه راهکارهایی برای جایگزینی دستورات خشک و مستقیم خاطرنشان کرد: به جای دستور صریح می‌توانیم احساس خود را بگوییم، مثلاً «دوست ندارم لباس‌هایت روی زمین ریخته شود». یا از روش پرسش‌گری همراه با مشارکت استفاده کنیم؛ مانند «بیا با هم مسواک بزنیم». همچنین باید به جای تأکید بر «نکن»، بر انجام کار مثبت تأکید کنیم.

حجت ‌الاسلام قلی نیا با اشاره به اهمیت صبوری در تربیت گفت: گاهی باید توصیف‌گر باشیم و به کودک فرصت دهیم تا رفتار خود را اصلاح کند. اگر دیدیم آب از تشت لب‌ریز است، به جای فریاد، فقط موضوع را توصیف کنیم و صبور باشیم تا کودک خود به خطای خود پی ببرد. والدین باید هنر جایگزینی دستورات قاطع با پیشنهادهای جذاب را بیاموزند تا تربیت در فضایی سرشار از عشق و احترام شکل گیرد.